272 strony · plik PDF czytany w przeglądarce

Relacje i wspomnienia

Żołnierze Kresowi

Korpus Ochrony Pogranicza 1924–1939. Relacje. Wspomnienia

Barbara Tarkowska

Rok
2024
Strony
272
Format
17,6 × 25 cm
ISBN
brak

O książce

Opowieść wspomnieniowa o Korpusie Ochrony Pogranicza, formacji, która od 1924 do 1939 roku strzegła wschodniej granicy II Rzeczypospolitej z Litwą, Łotwą i Związkiem Sowieckim oraz odcinka granicy z Rumunią. Barbara Tarkowska zebrała relacje i fotografie, które w latach 2002–2024 przekazały jej rodziny żołnierzy KOP i repatrianci z Kresów.

Książka opisuje budowę strażnic, święta wojskowe, posługę kapelanów w batalionach KOP i kolejne brygady: Grodno, Wilno, Nowogródek, Polesie, Wołyń i Podole, aż po wrzesień 1939 roku. Powstała na 100. rocznicę utworzenia Korpusu. Na okładce jest obraz Jerzego Kossaka „Patrol Korpusu Ochrony Pogranicza”.

s. 1 · Strona tytułowa
s. 5 · Wstęp
s. 9 · Mapa
s. 51 · „Czaty”

W książce

Wstęp

Tekst z książki

Jesteśmy jako wichry u kresowych stanic
Zaszyci w gęstwę lasów jak powstańcze zjawy
Strzeżemy życia i mocarnych państwa granic
Niezłomnej woli męstwa i żołnierskiej sławykpt. Zenon Lipiński, KOP, 1927 r.

Opowieść wspomnieniowa o Korpusie Ochrony Pogranicza, zawierająca opisowe fragmenty wydarzeń historycznych oraz fotografie z lat 1924-1939, przypomina działalność mało znanej w obecnym czasie formacji wojskowej, w tamtych latach strzegącej granic Rzeczpospolitej Polskiej z Litwą, Łotwą, Rosją Sowiecką i odcinka granicy z Rumunią w rejonie Zaleszczyk.

Zamieszczono w tej opowieści relacje o żołnierzach kresowych, którzy ochraniali państwo polskie służąc na wschodnich terenach województwa Wileńskiego, Nowogródzkiego, Poleskiego, Wołyńskiego i Tarnopolskiego, zachowane w ich rodzinach i w rodzinach repatriantów z tamtych stron.

Czytelnicy znajdą w tej książce również kilka relacji o bitwach na froncie wojny 1919-1920. Wielu młodych żołnierzy KOP i mieszkańcy kresów z tych relacji dowiadywali się, że dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza otrzymali krzyże i medale, prezentowane na mundurach, za udział w walce o granice Polski i utrzymanie niepodległości odzyskanej po 123 latach zaborów.

Repatrianci nieraz mówili, że w latach międzywojennych na kresach też powtarzano, że Wojsko Polskie tocząc w 1920 roku bitwy z bolszewikami, którzy Polakom chcieli odebrać wolność, zwyciężyło, bagnetami i szablami wyrąbało granicę Polski na wschodzie, którą KOP strzeże od 1924 roku.

A żołnierze KOP czuli wzruszenie, widząc nawet w najbardziej biednych domach, gdzie przychodzili z pomocą w razie choroby, klęski żywiołowej, jakiegoś nieszczęścia, przy obrazku Matki Boskiej lub Pana Jezusa wycięte z gazety zdjęcie Józefa Piłsudskiego z napisem „Kresy dziękują za KOP”.

W baonach KOP okresowo służyli też kapelani armii II RP, pełniąc posługi religijne dla żołnierzy granicznych, w miejscowościach leżących daleko od ich rodzin i kościołów parafialnych, a z grupy tych kapelanów pięciu księży zginęło w 1940 r. na terenie ZSRR (jednym z nich był stryj Autorki tej książki), gdzie ofiarami zbrodni katyńskiej było także ponad 1000 żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza i wśród nich bliscy krewni kilku Osób, które przekazały do tej opowieści rodzinne wspomnienia i pamiątkowe fotografie.

W drugiej połowie września 2024 r. mija 100. rocznica założenia Korpusu Ochrony Pogranicza i ta opowieść przyczyni się do upamiętnienia żołnierzy tej formacji, którzy strzegąc wschodniej granicy Polski od 23 września 1924 r. do 17 września 1939 r. zasłużyli na honorowe miejsce w historii naszej Ojczyzny.

Spis treści

Szukaj w książce

Dane bibliograficzne

Tytuł
Żołnierze Kresowi. Korpus Ochrony Pogranicza 1924–1939. Relacje. Wspomnienia
Autor
Barbara Tarkowska
Wydawca
Stowarzyszenie Pamięć Kapelanów Katyńskich, Warszawa
Przygotowanie do druku
Jakub Szarzyński, PAB-Font s.c. (skanowanie i obróbka archiwalnych fotografii)
Na okładce
Obraz Jerzego Kossaka „Patrol Korpusu Ochrony Pogranicza”
Fotografie
Ze zbiorów rodzin żołnierzy KOP i repatriantów z Kresów, przekazane autorce w latach 2002–2024; fotokopie z „Jednodniówek KOP” ze zbiorów Centralnej Biblioteki Wojskowej
Miejsce i rok
Warszawa 2024
Liczba stron
272
Format
17,6 × 25 cm
ISBN
brak
Język
polski
Wersja online
Pełny tekst w PDF, czytany w przeglądarce, bezpłatnie

Jak cytować

B. Tarkowska, Żołnierze Kresowi. Korpus Ochrony Pogranicza 1924–1939. Relacje. Wspomnienia, Warszawa 2024, wydanie online: kapelanikatynscy.pl/mediateka/zolnierze-kresowi/

Inne publikacje Stowarzyszenia

Wszystkie publikacje