Ksiądz Władysław Urban
Kapłan diecezji przemyskiej, starszy kapelan służby stałej WP, proboszcz Kresowej Brygady Kawalerii, podpułkownik (pośmiertnie).
Urodzony 9 lutego 1891 roku w Pacławiu, powiat Dobromil. Syn Andrzeja i Anny z d. Żuk. W 1903 roku rozpoczął naukę w Gimnazjum im. Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze. 13 czerwca 1911 roku zdał maturę. W tym samym roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Przemyślu. 30 kwietnia 1916 roku otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa przemyskiego Józefa Sebastiana Pelczara.
Po święceniach był wikariuszem w parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krasnem koło Rzeszowa. Od 25 września 1918 roku był wikariuszem w parafii pw. Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika w Łańcucie.
Kapelan
20 czerwca 1919 roku jako ochotnik wstąpił do Wojska Polskiego. Został kapelanem 18 pułku piechoty. W jego składzie wziął udział w polskiej ofensywie na froncie przeciwukraińskim. W końcu lipca 1919 roku jego pułk przewieziony na Wołyń toczył walki pozycyjne z bolszewikami. 19 lutego 1920 roku został kapelanem szpitala polowego w Łucku. 22 kwietnia 1920 roku mianowano go kapelanem Dywizji Jazdy generała Jana Romera.
24 czerwca 1920 roku w czasie walk z bolszewikami zachorował i został umieszczony w szpitalu wojskowym w Łucku, który następnie przeniesiono do Lidy. Po wyleczeniu, od 14 września 1920 roku pozostał w tym szpitalu jako kapelan.
Opinia
W Tymczasowej Liście Kwalifikacyjnej dla Oficerów z dnia 9 grudnia 1920 roku, major lekarz, dowódca szpitala wojskowego w Łucku (podpis nieczytelny) napisał:
Sumienny gorliwy kapłan. Pod względem służbowym bez zarzutu, wpływa na podwładnych korzystnie w kierunku moralnym i oświatowym. Politycznie i jako wojskowy kapelan bez zarzutu.
(Wojskowe Biuro Historyczne, sygn. AP 286)
16 grudnia 1921 roku został zatwierdzony w stopniu kapelana (ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku). 20 marca 1921 roku mianowano go kapelanem 19 pułku ułanów Wołyńskich w Ostrogu na Wołyniu. Był również kapelanem Garnizonu Ostróg. 28 lutego 1925 roku został proboszczem parafii wojskowej pw. Świętego Michała Archanioła w Złoczowie.
Od 1931 roku był przewodniczącym złoczowskiego oddziału Podolskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego działającego przy 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych.
W Rocznej Liście Kwalifikacyjnej za rok 1933 napisano (WBH, sygn. AP 286) :
Wartości osobiste bardzo pięknie rozwinięte. Poczucie honoru, godności własnej i koleżeństwa wysoko postawione. Poza tym spokojny i cichy. Na obecnym stanowisku odpowiada doskonale. Nadaje się na proboszcza dywizji.
Opinię tę poparł generał brygady Bolesław Popowicz, dowódca Okręgu Korpusu nr VI we Lwowie.
Od 25 czerwca 1936 roku był administratorem parafii wojskowej pw. Świętego Stanisława Kostki w Białokrynicy koło Krzemieńca na Wołyniu. 19 marca 1937 roku otrzymał awans na stopień starszego kapelana.
We wniosku o odznaczenie Złotym Krzyżem Zasługi z 1938 roku, ks. Pułkownik Czesław Wojtyniak, kanclerz Polowej Kurii Biskupiej z upoważnienia Biskupa Polowego Wojsk Polskich Józefa Gawliny napisał (WBH, sygn. KZ 25–141) :
W pracy swej skromny i gorliwy. Lubiany był zawsze tak w formacjach frontowych, jak na obecnym stanowisku administratora parafii wojskowej w Krzemieńcu, gdzie szczerą i rzetelną pracą, wielkim taktem i gorliwością duszpasterską zyskał sobie szacunek i uznanie.
Kampania wrześniowa 1939 roku
W kampanii polskiej 1939 roku był proboszczem Kresowej Brygady Kawalerii wchodzącej w skład Armii „Łódź”. Uczestniczył w walkach Brygady od obrony linii Warty pod Sieradzem, a następnie w odwrocie na wschód.
8 września 1939 roku, gdy w rejonie Ozorków – Aleksandrów Łódzki nastąpiło rozczłonkowanie Brygady, prawdopodobnie w składzie jednego z jej pułków wycofywał się na wschodnie tereny Polski.
W niewoli sowieckiej
Po 17 września 1939 roku w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Osadzono go w punkcie zdawczo-odbiorczym NKWD w Szepietówce, skąd został odesłany do obozu specjalnego NKWD w Starobielsku. Przed świętami Bożego Narodzenia został zabrany z obozu i odtąd ślad po nim zaginął. Mimo zabrania z obozu starobielskiego, aż do 2 marca 1940 roku figurował na stanie obozu, co może świadczyć o tym, że był najprawdopodobniej przetrzymywany w którymś z lokali w mieście podległych komendzie łagru.
2 marca 1940 roku został wysłany ze Starobielska do Moskwy do dyspozycji I Wydziału Specjalnego Głównej Dyrekcji Bezpieczeństwa Państwowego NKWD ZSRR. 17 lub 27 marca 1940 roku został przewieziony z moskiewskiego więzienia na Butyrkach do obozu w Kozielsku. Po osadzeniu w tym obozie, razem z innymi przywiezionymi do obozu kapelanami mógł być więziony w jednej z wież monasteru w Kozielsku.
11 kwietnia 1940 roku, na podstawie wykazu NKWD sporządzonego w Moskwie, został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego. Jego nazwisko znajduje się na liście wywozowej nr 022/3 z 9 kwietnia 1940 roku, pozycja 63 (sprawa nr 4912). 13 kwietnia 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Lesie Katyńskim lub w piwnicy więzienia wewnętrznego Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku. Ciało kapłana oprawcy wrzucili do dołu śmierci w Katyniu –obecnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.
Rozpoznany podczas ekshumacji
6 maja 1943 roku w czasie niemieckiej ekshumacji w Lesie Katyńskim prawdopodobnie został rozpoznany. W tym dniu przy jednych zwłokach znaleziono kartkę ze słowem „Urban” i inicjałami „B.A.” zapisanymi alfabetem rosyjskim. I jako Urban B. A. figuruje pod numerem AM 1104 w rejestrze Amtliches Material zum Massenmord von Katyn wydanym w 1943 roku w Berlinie. Z kolei na liście Komisji Technicznej Polskiego Czerwonego Krzyża przy zwłokach oznaczonych numerem 01104 zapisano: „Nierozpoznany wojskowy – karteczka w języku rosyjskim z nazwiskiem Urban B. A.”
Przekonanie, że są to zwłoki ks. Urbana umacniają towarzyszące temu słowu- nazwisku inicjały „B.A”, tożsame z rosyjskim zapisem imienia ks. Urbana – Władysław i „otczestwa” jego ojca – Andrzej. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1938 r. – za zasługi w służbie państwowej), Medalem za Wojnę 1918–1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości oraz Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę.
Awans i upamiętnienie
Decyzją numer 439/MON z dnia 5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie na stopień podpułkownika. Awans ogłoszono 9 listopada 2007 roku w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Jego nazwisko umieszczono na tablicy w Katedrze Polowej Wojska Polskiego upamiętniającej kapelanów wojskowych poległych i zamordowanych w latach 1939–1956 pod okupacją sowiecką oraz na tablicy w kościele pw. Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika w Sankt Petersburgu, na której umieszczono nazwiska 425 księży – ofiar sowieckiego reżimu, a także na tablicy w kościele pw. Matki Bożej Królowej Polski w Rzeszowie poświęconej kapelanom Wojska Polskiego urodzonym bądź posługującym na Podkarpaciu ofiarom zbrodni katyńskiej 1940 r., którą 4 listopada 2019 roku odsłonił i poświęcił Biskup Polowy Wojska Polskiego generał brygady Józef Guzdek.
Tabliczki epitafijne z jego nazwiskiem znajdują się na ścianie Kaplicy Katyńskiej w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie i na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.
W ramach programu edukacyjnego „Katyń… ocalić od zapomnienia” posadzono Dąb Pamięci upamiętniający jego postać przy kościele pw. Świętej Urszuli Ledóchowskiej w Lublinie.