Ksiądz Włodzimierz Ochab

Kapłan diecezji warszawskochełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, kapelan służby więziennej, major WP (pośmiertnie).

Urodzony 10 kwietnia 1900 roku w Nehrybce koło Przemyśla. Syn Piotra, kolejarza i Katarzyny z d. Trójwąs.

W 1910 roku podjął naukę w gimnazjum w Przemyślu. 2 października 1922 roku zdał maturę w Państwowym Gimnazjum w Przemyślu. 22 stycznia 1923 roku został powołany do odbycia jednorocznej służby wojskowej w 4 batalionie sanitarnym w Łodzi. Od 19 marca do 21 czerwca 1923 roku uczestniczył w kursie szeregowych sanitarnych. 16 maja 1923 roku otrzymał awans na stopień kaprala. Po ukończeniu kursu oficerów sanitarnych, 20 września 1923 roku został awansowany na stopień starszego kaprala. 22 stycznia 1924 roku został przeniesiony do rezerwy. Po ukończeniu służby wojskowej przebywał u rodziców. Nie podejmował studiów z powodu braku środków na utrzymanie.

Od 27 lipca do 22 sierpnia 1925 roku odbył czterotygodniowe ćwiczenia w rezerwie w 10 batalionie sanitarnym w Przemyślu. 1 października 1926 roku podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, które przerwał. W 1928 roku podjął studia w Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego. Był członkiem Koła Teologów Prawosławnych Studentów Uniwersytetu Warszawskiego. 1 lutego 1931 roku przyjął święcenia diakonatu. 22 marca 1931 roku otrzymał święcenia kapłańskie.

Ksiądz Włodzimierz Ochab

W związku z tzw. schizmą tylawską na Łemkowszczyźnie, gdzie pod koniec lat dwudziestych XX wieku szereg wsi łemkowskich należących do Kościoła greckokatolickiego dokonało konwersji na prawosławie, biskup Dionizy, metropolita warszawski i całej Polski, zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, 28 marca 1931 roku delegował go na okres Paschy do pracy duszpasterskiej w cerkwi pw. Świętych Kosmy i Damiana w Miliku i cerkwi pw. Zaśnięcia Bogarodzicy w Andrzejówce w powiecie grybowskim. Decyzja ta wynikła z faktu, że grekokatoliccy wierni z Andrzejówki i Milika w gminie Muszyna w styczniu 1930 roku oficjalnie zwrócili się do starostwa w Grybowie o urzędowe zezwolenie na zmianę wyznania na prawosławne.

Od 11 maja 1931 roku ks. Ochab pełnił obowiązki duszpasterza w cerkwi w Miliku. Od 14 czerwca 1932 roku był duszpasterzem w cerkwi w Lipowcu w powiecie krośnieńskim, gdzie wierni wybudowali nową cerkiew. Lipowiec w 1929 roku przyłączył się całkowicie do tzw. małej schizmy tylawskiej. Oznaczało to przejście wsi na prawosławie, a powodem tego był fakt, że greckokatoliccy biskupi przemyscy nie chcieli przyznać wsi pieniędzy na budowę nowej cerkwi. Mieszkańcy postawili więc prowizoryczną cerkiew prawosławną.

Gdy okazało się, że wreszcie znalazły się pieniądze na nową cerkiew greckokatolicką i jej budowę zakończono w 1932 roku, mimo tego mieszkańcy Lipowca pozostali przy prawosławiu. Lipowiec był jedyną prawosławną wsią w okolicy, a ksiądz Ochab był pierwszym parochem prawosławnym tej parafii.
20 września 1935 roku został mianowany rektorem filialnej etatowej parafii w Mszanie w gminie Dukla. Pod koniec lat dwudziestych wzorem Tylawy ludność Mszany w większości przeszła na prawosławie. Obok starej cerkwi, będącej własnością Kościoła greckokatolickiego, stanęła cerkiew prawosławna zwana czasownią, w której ksiądz Ochab celebrował liturgię prawosławną.

W Mszanie ks. Ochab prowadził akcję przeciwko ukrainizowaniu Łemków przez księży greckokatolickich. Podkreślał swe przekonania prorządowe i deklarował lojalność wobec Państwa Polskiego, wskutek czego zraził do siebie miejscowe duchowieństwo greckokatolickie, które głównie przyczyniło się do jego przeniesienia z terenu Łemkowszczyzny. Z kolei 23 lutego 1936 roku członkowie Czytelni im. Mychajła Kaczkowśkiego w Mszanie, reprezentujący orientację prorosyjską, protestowali przeciwko prowadzeniu przez ks. Włodzimierza Ochaba stanicy prawosławnej. Oskarżali go również o ścisły kontakt z greckokatolickim biskupem przemyskim Jozafatem Kocyłowskim.

W związku z krytyką jego działalności duszpasterskiej na Łemkowszczyźnie przez kapłanów obu obrządków wschodnich, decyzją z dnia 21 lipca 1936 roku metropolity Dionizego, z dniem 1 września 1936 roku ks. Ochab został przeniesiony na stanowisko duszpasterza do wsi Buśno w dekanacie hrubieszowskim. 3 czerwca 1938 roku starosta powiatowy w Hrubieszowie wezwał go do siebie i zarządził, by opuścił parafię w ciągu trzech dni, zabraniając mu jednocześnie odprawiania nabożeństw. Ponieważ ks. Ochab nie zastosował się do tego zarządzenia, za odprawianie nabożeństw i udzielanie posługi religijnej został ukarany grzywną w wysokości 400 zł.

Jednak po pewnym czasie podjął decyzję o opuszczeniu parafii w Buśnie. Pod koniec 1938 roku został kapelanem więziennym w Więzieniu Karnym w Drohobyczu. 10 maja 1939 roku był członkiem Państwowej Komisji Egzaminów Nadzwyczajnych, przed którą więźniowie drohobyckiego więzienia zdawali egzaminy z zakresu szkoły powszechnej.

W niewoli sowieckiej

Między 8 a 13 października 1939 roku został aresztowany przez NKWD w czasie sowieckiej akcji zatrzymywania personelu więziennego w Drohobyczu. Osadzono go w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie. Między 21 a 23 kwietnia 1940 roku, na podstawie wykazu NKWD sporządzonego w Moskwie, odesłano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego. Jego nazwisko znajduje się na Liście Wywozowej NKWD nr 038/3 z 20 kwietnia 1940 roku, pozycja 54 (sprawa nr 5985). Między 22 a 25 kwietnia 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w budynku Obwodowego Zarządu NKWD w Kalininie (obecnie Twer). Ciało kaplana wrzucono do dołu śmierci w Miednoje – obecnie Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje.

Upamiętnienie

Decyzją numer 439/MON z dnia 5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie na stopień majora. Awans ogłoszono 9 listopada 2007 roku w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

11 czerwca 2016 roku minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro nadał mu pośmiertnie Złotą Odznakę „Za zasługi w pracy penitencjarnej”. Jego nazwisko umieszczono na tablicy w Katedrze Polowej Wojska Polskiego upamiętniającej kapelanów wojskowych poległych i zamordowanych w latach 1939–1956 pod okupacją sowiecką oraz na tablicy w kościele pw. Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika w Sankt Petersburgu, na której umieszczono nazwiska 425 księży – ofiar sowieckiego reżimu. Tabliczki epitafijne z jego nazwiskiem znajdują się na ścianie Kaplicy Katyńskiej w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie i na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.

Był żonaty. Miał jedno dziecko.