Ksiądz Aleksander Dubiel
Kapłan diecezji lubelskiej, kapelan rezerwy WP, major (pośmiertnie).
Urodzony 7 grudnia 1906 roku we Frampolu. Syn Franciszka, tkacza i Zofii z d. Maciąg.
Od 1922 roku uczęszczał do prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego Adama Maciurzyńskiego we Frampolu. W roku szkolnym 1925/1926 był uczniem klasy VII Gimnazjum Biskupiego w Lublinie. W 1926 roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Lublinie. Jednocześnie jako alumn studiował na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. 21 czerwca 1931 roku otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa lubelskiego Mariana Fulmana. Mszę Świętą prymicyjną odprawił 24 czerwca 1931 roku w kościele pw. Świętego Jana Nepomucena i Matki Bożej Szkaplerznej we Frampolu.
Po uzyskaniu święceń, kontynuował studia na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W czerwcu 1932 roku uzyskał licencjat z teologii, kontynuując dalej studia. Prowadził aktywną działalność w Związku Harcerstwa Polskiego. W latach 1932–1933 był komendantem Starszoharcerskiej Drużyny Akademickiej przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
W 1932 roku był delegatem Lubelskiej Chorągwi ZHP na Międzynarodowy Zlot Skautów Wodnych nad Jeziorem Garczyńskim w Garczynie na Pomorzu. W latach 1933–1936 był kierownikiem Referatu Starszego Harcerstwa w Lubelskiej Komendzie Chorągwi ZHP oraz kapelanem tej Chorągwi.
W 1934 roku uczestniczył w Zlocie Starszego Harcerstwa w miejscowości Żabie na Huculszczyźnie. W latach 1934–1936 był kierownikiem Wydziału Duszpasterstwa w Lubelskiej Komendzie Chorągwi. W 1935 roku zakończył studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uzyskując tytuł licencjata teologii. Był członkiem Komendy VII Podobozu na Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa w Spale w dniach 11–25 lipca 1935 roku.
We wrześniu 1935 roku został mianowany wikariuszem w parafii pw. Nawrócenia Świętego Pawła w Lublinie. W 1935 roku został członkiem Drużyny Instruktorskiej w Lubelskiej Komendzie Chorągwi, a w 1936 roku przybocznym komendanta Hufca Lublin II. Był drużynowym 16 Drużyny (polskiej) na V Jamboree w Holandii w dniach 29 lipca – 13 sierpnia 1937 roku.
W latach 1937–1939 był kapelanem Żeńskiej Drużyny Harcerskiej w Płouszowicach koło Lublina. W 1938 roku został drużynowym Drużyny Zastępowych przy Komendzie Chorągwi. W tym samym roku był kapelanem polskiej reprezentacji na Zlocie Skautów i Skautek w Jugosławii. W 1938 roku został mianowany harcmistrzem przez Naczelnictwo ZHP (rozkaz L.11/38).
W listopadzie 1938 roku był wykładowcą i członkiem komisji egzaminacyjnej na kursie dla Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej. W 1938 roku został mianowany kierownikiem Referatu Personalnego, a 12 marca 1939 roku kierownikiem Wydziału Skautów Lubelskiej Chorągwi. 18 stycznia 1939 roku w czasie Tygodnia Modłów o Zjednoczenie Chrześcijan w Lublinie wygłosił kazanie „Ogólny pogląd na kwestię społeczną”.
Kapelan Wojska Polskiego
28 kwietnia 1939 roku zarządzeniem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego mianowany kapelanem rezerwy (ze starszeństwem z 1 stycznia 1939 roku). W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do służby w Dowództwie Okręgu Korpusu nr II w Lublinie. Prawdopodobnie 14 września 1939 roku wraz z oddziałami generała brygady Mieczysława Smorawińskiego wyszedł początkowo do Kowla, a potem do Włodzimierza Wołyńskiego.
W niewoli sowieckiej
22 września 1939 roku pod Włodzimierzem Wołyńskim dostał się do niewoli sowieckiej. Osadzono go w punkcie zdawczo-odbiorczym NKWD w Szepietówce. W listopadzie 1939 roku został wysłany do obozu specjalnego NKWD w Kozielsku. Współwięzień z Kozielska, kapitan Michał Hakiel, w liście do swoich bliskich w Lublinie z 29 listopada 1939 roku przekazał ukłony między innymi od ks. Dubiela.
Następnie rodzina otrzymała od niego kartkę pocztową o treści:
Jestem w niewoli sowieckiej. Jestem zdrów. Przesyłam pozdrowienia. Wasz syn Oleś.
Jego nazwisko znajduje się na liczącej 41 osób „Liście jeńców wojennych przetrzymywanych w obozie kozielskim, którzy mają zostać wysłani do obozu ostaszkowskiego” z 16 grudnia 1939 roku. 23 grudnia 1939 roku, przed świętami Bożego Narodzenia, w 41-osobowej grupie więźniów, w tym dziewięciu kapelanów, został wywieziony z obozu. 29 grudnia 1939 roku przywieziono go do obozu NKWD w Ostaszkowie. 8 stycznia 1940 roku wysłał kartkę pocztową do swojego ojca we Frampolu.
10 kwietnia 1940 roku, na podstawie wykazu NKWD sporządzonego w Moskwie, odesłano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego. Jego nazwisko znajduje się na Liście Wywozowej NKWD nr 019/2 z 7 kwietnia 1940 roku, pozycja 38 (sprawa nr 5860). 11 lub 12 kwietnia 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w budynku Obwodowego Zarządu NKWD w Kalininie (obecnie Twer).
Ciało kapłana wrzucono do dołu śmierci w Miednoje – obecnie Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje.
Awans pośmiertny na stopień majora
Decyzją numer 439/MON z dnia 5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie na stopień majora. Awans ogłoszono 9 listopada 2007 roku w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Upamiętnienie
Jego nazwisko umieszczono na tablicy w Katedrze Polowej Wojska Polskiego upamiętniającej kapelanów wojskowych poległych i zamordowanych w latach 1939–1956 pod okupacją sowiecką oraz na tablicach: w kościele pw. Nawrócenia Świętego Pawła w Lublinie, w kościele akademickim w Lublinie poświęconej kapelanom wojskowym poległym i pomordowanym w latach 1939– 1956 i w kościele pw. Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika w Sankt Petersburgu, na której umieszczono nazwiska 425 księży – ofiar sowieckiego reżimua także na Symbolicznej Mogile Katyńskiej na Cmentarzu Komunalnym (dawniej wojskowym) w Lublinie. Tabliczki epitafijne z jego nazwiskiem znajdują się na ścianie Kaplicy Katyńskiej w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie i na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.
W ramach programu edukacyjnego „Katyń… ocalić od zapomnienia” posadzono Dęby Pamięci upamiętniające jego postać: przy Szkole Podstawowej w Woźnicach w powiecie mikołajskim i przy Gminnym Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Górnej Grupie.
W 1953 roku Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa w Lublinie postawił ks. Wojciechowi Olechowi, kanclerzowi lubelskiej Kurii Biskupiej następujący zarzut: „Ks. Olech w książce przez siebie wydanej pod tytułem Spis kościołów i duchowieństwa diecezji lubelskiej w 1948 r. na stronie 200 w rozdziale Kapłani rozstrzelani lub zamordowani podaje, że ks. Czemerajda Józef i ks. Dubiel Aleksander zginęli w 1940 r. w Katyniu. Przez powyższe przestępstwo ks. Olech popiera i propaguje oszczerczą propagandę hitlerowską skierowaną przeciwko Związkowi Radzieckiemu”.
Jego brat Franciszek (1916–1939), kapral podchorąży pilot 62 eskadry obserwacyjnej, zestrzelony 4 września 1939 roku, zmarł w szpitalu w Bochni 6 września 1939 roku.
Tekst: Bogusław Szwedo, Wierni do końca. Kapelani wojskowi ofiary zbrodni katyńskiej, Warszawa 2020 r.