21 września w Dyneburgu na Łotwie w stolicy Inflant Polskich w kościele pw. Niepokalanego Poczęcia NMP odbyło się uroczyste odsłonięcie i poświęcenie tablicy upamiętniającej Kapelanów Katyńskich.
Epitafium odsłonili Lech Parell, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Mariusz Podgórski Konsul RP na Łotwie, Ryszard Stankiewicz Prezes dyneburskiego Oddziału Związku Polaków na Łotwie oraz Maria Drobek krewna Kapelana Katyńskiego ks. mjr. Mieczysława Janasa. Okolicznościową modlitwę odmówił i tablicę poświęcił ks. płk rez. SG Zbigniew Kępa postulator fazy wstępnej procesu beatyfikacyjnego 29. katolickich Kapelanów Katyńskich.
Do uczestników uroczystości w Dyneburgu okolicznościowe przesłanie skierował bp Wiesław Lechowicz, które odczytał ks. Kępa. Biskup polowy napisał: „Kapelani, których nazwiska zostały umieszczone na tablicy zostali wierni do końca Bogu i Ojczyźnie. Nie wyrzekli się wiary, odnaleźli w niej siłę i męstwo. Z gorliwością nieśli Chrystusa posługując tajnie wśród jeńców wojennych. Dzieląc ten sam los, byli wśród umęczonej ludzkości, aż do ostatniej chwili życia, światłem dającym nadzieję…”
Po ceremonii odprawiona została Msza św., której przewodniczył ks. Zbigniew Kępa, a koncelebrowali ks. kan. Józef Brzostowski oraz miejscowy proboszcz ks. Bernard Vagalis. W kazaniu ks. Kępa nawiązując do pierwszego czytania w liturgii Słowa: „Poprzysiągł Pan na dumę Jakuba: «Nie zapomnę nigdy wszystkich ich uczynków»” (Am 8, 4-7), stwierdził iż Bóg jest tym, który pamięta o krzywdzie wyrządzonej niewinnemu i bezbronnemu.
Odnosząc się do przeżywanej uroczystości, zwrócił uwagę, że umieszczenie nazwisk wszystkich znanych Kapelanów Katyńskich na tablicy sprawia, że z tego miejsca płynie uniwersalne przesłanie: Bóg nie zapomina nigdy, ludobójstwa, odebrania życia bezbronnym, podeptania boskiego prawa do życia. Z tej tablicy płynie moralne przesłanie: prawa do życia w wolności, we własnym kraju, bez przemocy z zewnątrz, bez manipulacji w sprawy wewnętrzne kraju. Takiej wolności trzeba nam strzec i trzeba nam bronić. Tablica kapelanów katyńskich niech przypomina o tym, kontynuował kaznodzieja – do czego jest zdolna ideologia, która walczy z Bogiem, z Kościołem, której celem nadrzędnym jest dobro tylko jednego państwa, nie licząc się ani z prawami boskimi, ani też z prawami ludzkimi.
Po Mszy św. odbyła się ceremonia wręczenia Medali „Pro Patria”. Minister Lech Parell uhonorował odznaczeniem osoby szczególnie zasłużone w pielęgnowaniu pamięci historycznej i krzewieniu postaw patriotycznych. Medal otrzymali: Wanda Baulina, Romuald Gibowski, Janina Ostrowska oraz Ryszard Stankiewicz. Następnie głos zabrał minister Parell, który podziękował miejscowej Polonii za pamięć i troskę o polską kulturę na Łotwie.
Szef Urzędu przypomniał również o wspólnej historii narodów polskiego i łotewskiego. Po wystąpieniu Szefa UdSKiOR głos zabrał prof. Tadeusz Wolsza wiceprzewodniczący Kolegium IPN, który przybliżył zebranym okoliczności zaangażowania Legionów Polskich w walkach o niepodległość Łotwy. W bojach przeciwko bolszewikom uczestniczył 5 pułk piechoty Legionów kapelanem którego w 1920 r. był ks. Jan Leon Ziółkowski – ostatni kapelan Kozielska.
Po uroczystościach w świątyni delegacja z Polski oddała hołd poległym legionistom na cmentarzu komunalnym i w Parku Wolności na Słobódce w Dyneburgu oraz na cmentarzu w Ławkiesach. W skład ok. 30 osobowej delegacji wchodzili przedstawiciele Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na czele z ministrem Lechem Parellem, przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej na czele z prof. Tadeuszem Wolszą, przedstawiciele Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich na czele z prezesem Łukaszem Stefaniakiem, przedstawiciele Konfraterni św. Jakuba Apostoła przy katedrze polowej na czele z wiceseniorem Piotrem Szarko oraz konsul Mariusz Podgórski i prezes Ryszard Stankiewicz. Okolicznościowym modlitwom za zmarłych przewodniczył ks. Zbigniew Kępa.
Asystę honorową podczas uroczystości zapewnili żołnierze przebywający na Łotwie w ramach XVII zmiany PKW Łotwa pod dowództwem kpt. Jacka Putry.
Tablicę w Dyneburgu ufundowało Stowarzyszenie Pamięć Kapelanów Katyńskich. Jest to pierwsze w historii upamiętnienie Kapelanów Katyńskich, które powstało w kraju, będącym w przeszłości republiką ZSRR.
Tekst: Łukasz Stefaniak. Zdjęcie: Jolanta Szczerek